స్వామికి నైవేద్యం.. చేపలకు ప్రసాదం

 యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా వలిగొండ మండలం వెంకటాపురం గ్రామం పరిధిలోని వేముల కొండపై వెలసిన స్వయంభూ మత్స్యగిరి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం లో పూజారులు అనాది కాలం నుండి ఒక ఆచారాన్ని పాటిస్తున్నారు. ఇక్కడ స్వామి వారికి తీర్థ ప్రసాదాలు ఆరగింపు చేసాక , ఆలయ కోనేరులోని చేపలకు ప్రసాదం అందిస్తుంటారు. అవి స్వీకరించిన తర్వాతే భక్తులకు పంచి పెట్టడం చేస్తారు.. వేల ఏళ్ల క్రితం ఇక్కడి గుట్టపై మునులు తపస్సు చేస్తుండగా రాక్షసులు భగ్నం చేశారని , శ్రీ మహా విష్ణువు మత్స్యావతారం లో లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి గా వెలసి రాక్షసులను సంహరించాడని పురాణ గాథ. స్వామి వారి పాదాల నుంచి జాలు వారిన నీరే కోనేరుగా మారిందని అంటారు. ఇక్కడి చేపలు కొన్నింటికి మీసాలు , నుదుటిపై తెలుపు రంగులో నామాలు ఉండటం ప్రత్యేకత అని ఆలయ ప్రధాన అర్చకుడు అనంతాచార్యులు తెలిపారు. 

శ్రీ క్షేత్ర కపిలధార మన్మధ స్వామి పుణ్యక్షేత్రము, మాంజర్ సోంబ.

 బోధన్ పట్టణం నుంచి మహారాష్ట్రలో బీడ్ జిల్లా మాంజర్ సోంబ గ్రామంలో వెలసిన శ్రీ క్షేత్ర కపిలధార మన్మధ స్వామి పుణ్యక్షేత్రానికి నిర్వహించనున్న 17వ వీరశైవ పాదయాత్ర కరపత్రాన్ని మంగళవారం ఆవిష్కరించారు. వీరశైవ లింగాయత్ సమాజ రాష్ట్ర నాయకులు ,జిల్లా అధ్యక్షుడు వెంకటేశ్వరరావు దేశాయి ,రాష్ట్ర కమిటీ ప్రముఖుడు శ్యామ్ రావు చేతుల మీదుగా ఈ కార్యక్రమం జరిగింది .ఈ సందర్భంగా వారు మాట్లాడుతూ.. నవంబర్ 11వ తేదీన బుధవారం బోధన్ జంగం గల్లీలోని పురాని (పౌడయ్య) మఠం నుంచి సిద్దేశ్వర మహారాజ్ సుంకిని గారి మార్గదర్శకత్వంలో, సంతోష్ సిద్దేశ్వర మహారాజ్ సుంకిని సాన్నిధ్యంలో పాదయాత్ర ప్రారంభమవుతుందని తెలిపారు. మఠం నిర్వాహకులు పురాణే అజయ్ కుమార్, పౌడయ్య రాజేందర్ గార్ల ఆధ్వర్యంలో 15 రోజులపాటు సుమారు 360 కిలోమీటర్లు కొనసాగి, నవంబర్ 24వ తేదీన కార్తీక పౌర్ణమి సందర్భంగా కపిలధార క్షేత్రానికి చేరుకుంటుందని వివరించారు . యాత్రలో భక్తులు భజనలు, మేళతాళాలు, భగవాన్ నామ స్మరణలతో ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంలో ముందుకు సాగుతారని ,తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక తదితర రాష్ట్రాల నుంచి వేలాదిమంది వీరశైవ భక్తులు పాల్గొంటారని తెలిపారు. మార్గమధ్యంలోని గ్రామాల భక్తులు పూర్ణకుంభ స్వాగతం పలుకుతూ అల్పాహారం ,మహా ప్రసాద వితరణ చేపడతారని తెలిపారు. తొలి రోజు బోధన్ పురాణే (పౌడయ్య) మఠం నుంచి దేవి మందిరం, శ్రీ ఏక చక్రేశ్వర శివ మందిరం మీదుగా నాగంపల్లి  ,సాలూర క్యాంప్, ఖాజాపూర్, హుంసా ,కొల్లూరు మీదుగా సుంకినికి యాత్ర చేరుకుంటుందని వెల్లడించారు. బోధన్ పట్టణం, మండలంతో పాటు పరిసర గ్రామాల వీరశైవ సమాజ సభ్యులు అధిక సంఖ్యలో పాల్గొని విజయవంతం చేయాలని వారు పిలుపునిచ్చారు. కరపత్ర ఆవిష్కరణ కార్యక్రమంలో పట్టణ వీరశైవ జంగమ లింగాయతాధ్యక్షులు నరసింగప్ప ,లక్ష్మణ్ పటేల్, సమాజ ప్రముఖులు ప్రభు అప్ప, శంకరప్ప ,పురాణే దిలీప్ కుమార్, గణపతి అప్ప తదితరులు పాల్గొన్నారు. 

వేద స్వస్తి మహోత్సవం@యాదాద్రి..

 యాదగిరిగుట్ట శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి వారి దేవస్థానంలో ఆదివారం" వేద స్వస్తి కార్యక్రమాన్ని"  భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహించారు. ఆలయ ముఖ మండపంలో సుమారు 550 మంది వేద విద్యార్థులు, వారి గురువులు ఏకకాలంలో వేద స్వస్తిని పలికారు. చతుర్వేదాలైన రుగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం, అధర్వణ వేదాల్లోని పవిత్ర మంత్రాలని విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు పఠనం చేశారు. శ్రావ్యమైన మంత్రోచ్ఛరణలతో ఆలయముఖ మండపం, ప్రాకారాలు మార్మోగాయి . స్వామివారి దర్శనం కోసం విచ్చేసిన భక్తులు ఈ దివ్యమైన వేద నాదాన్ని విని పరవశించిపోయారు. లోక కళ్యాణం, సమాజ శ్రేయస్సు, రాష్ట్ర సర్వతో ముఖాభివృద్ధిని కాంక్షిస్తూ ఈ కార్యక్రమాన్ని చేపట్టినట్లు ఆలయ కార్య నిర్వహణ అధికారి భవాని శంకర్ గారు తెలిపారు .ఈ కార్యక్రమంలో దేవస్థానం యొక్క ప్రధాన అర్చకులు కాండూరి వెంకటాచార్యులు ,వేద పండితులు శ్రీనివాస్ శర్మ, డిప్యూటీఈవో  దొర్బల భాస్కర్ శర్మ, ఆలయ ఏఈవో సురేందర్ రెడ్డి ,ఆలయ సిబ్బంది, పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు పాల్గొన్నారు. వేద పఠనం పూర్తి చేసుకున్న విద్యార్థులు, గురువులకు ఆలయ సంప్రదాయం ప్రకారం స్వామి వారి తీర్థ ప్రసాదాలను, శేష వస్త్రాలు అందజేసి ఘనంగా సత్కరించారు. 

శ్రీ సీతారామ భద్ర క్షేత్రం, రామేశ్వర పల్లి

 శ్రీ సీతారామ భద్ర క్షేత్రం రామేశ్వర పల్లి ఆలయ నిర్మాణానికి ఆలయ నిర్మాణానికి తమ వంతు సహాయంగా హైదరాబాదులోని కొంపల్లి వాస్తవ్యులు శ్రీమతి ఆకుల రాణి రామకృష్ణ దంపతులు ఒక లక్ష 15 వేల ఒక వంద 16 రూపాయలు విరాళంగా అందించారు.  గురువారం వారి నివాసంలో జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థ చైర్మన్ మద్ది చంద్రకాంత్ రెడ్డి దాతల కుటుంబాన్ని శాలవాతో ఘనంగా సన్మానించి విరాళ రసీదు అందజేశారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ ఆలయ నిర్మాణానికి ముందుకు వచ్చిన దాతలకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు తెలిపారు .వారికి శ్రీరామచంద్రుని ఆశీస్సులు ఉండాలని ఆకాంక్షించారు. 

మల్లన్న ఆలయ ముఖ ద్వార ప్రతిష్టాపన..

బాల్కొండ మండల కేంద్రంలోని శ్రీ మల్లన్న ఆలయ ముఖ ద్వార ప్రతిష్టాపన వేడుకల కార్యక్రమం భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహించారు. పురోహితుడు దత్తు జోషి శాస్త్రోక్తంగా ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించి ముఖ ద్వార ప్రతిష్టాపన కార్యక్రమాన్ని సంప్రదాయ బద్దంగా జరిపించారు. ఈ కార్యక్రమంలో మల్లన్న గుట్ట కమిటీ అధ్యక్షుడు బాశెట్టి ,కొత్తూరు సాగర్, ఉపాధ్యక్షుడు తోపారం సుధాకర్ ,కోశాధికారి బూరుగు చిన్న బాలు, కార్యదర్శి గాండ్ల గోవర్ధన్,  గ్రామ అభివద్ధి కమిటీ చైర్మన్ ఎల్లాయి రాజేశ్, గ్రామ పెద్దలు, ప్రజలు పాల్గొన్నారు. 

సొరకాయలు సమర్పయామి..

 మామూలుగా మనం దేవునికి కొబ్బరి కాయలు , నగదు ముడుపులుగా సమర్పిస్తుంటాము. కానీ తిరుపతి జిల్లా నారాయణవనం లోని ఓ ఆలయంలో సొరకాయలను ముడుపులుగా సమర్పిస్తారు. 

రెండు శతాబ్దాల కిందట ఒక సాధువు ఈ ప్రాంతంలో సంచరిస్తూ ప్రజలకు సేవ చేసేవారట.ఆయన తన వెంట ఎప్పుడూ ఒక సొరకాయను ఉంచుకోవడం తో పాటు.. సొరకాయ బుర్రతోనే భిక్షాటన చేసేవారని స్థానికులు చెబుతుంటారు .దీంతో ఆయనకు సొరకాయల స్వామి అనే పేరు వచ్చింది. తర్వాత ఆయన ఇక్కడే జీవ సమాధి అవడంతో ఆలయం నిర్మించారు. అమావాస్య, పౌర్ణమి రోజుల్లో భక్తులు సొరకాయ లు సమర్పించి మొక్కులు తీర్చుకుంటూ ఉంటారు.

కాకర పర్రు, పూల పల్లె..

 గోదావరి తీరాన ఉన్న ఆ ఊరికి ఒకటి కాదు రెండు ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి. మొదటిది వందేళ్ల నాటి మనసు దోచే మేడలైతే .. రెండవది బంతి, చామంతి , మల్లీ ,లిల్లీ ఇలా పండని పూల  పంట అంటూ ఉండదు అక్కడ. ఊరంతా పూల సొగసులతో అద్దుకున్న ఆ గ్రామం.. ఇప్పుడు కనువిందు చేసే పూలరతాల తయారీకి మంచి పేరు తెచ్చుకుంది. ఆ గ్రామం పేరే కాకర పర్రు.. పూల రథాలు ,అలంకరణ ముచ్చట్లు ఏమిటంటే.. 

మల్లె పువ్వులు, లిల్లీ పువ్వులు, కాగడా మల్లెలు, కనకాంబరాలు, జర్బరాలూ , జాజులూ , కారబ్బంతులూ, చామంతులు .. ఇలా ఒకటేమిటి తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని పెరవలి మండలంలో ఉన్న కాకరపర్రు గ్రామంలో ఏ చోటకు వెళ్లినా సువాసనలు గుబాలించే పూల పంటలు కనువిందు చేస్తూ ఉంటాయి .పూల తోటల పెంపకంలో కడియపులంక లాంటి ఊళ్ళకే పోటీకొచ్చే ఈ ఊరిని స్థానికంగా పూల పల్లె అని "చిన్న కడియపులంక " అనీ పిలుచుకుంటారు .చాలా సారవంతమైన నేల ఇది. ఆరేడు దశాబ్దాలుగా ఇక్కడి రైతులు పూల తోటల పెంపకాన్ని ప్రధాన వృత్తిగా మలుచుకున్నారు .బంతి ,చామంతి, కనకాంబరం లాంటి పంటలను సీజన్లల , సీజన్లలో మాత్రమే పండిస్తే.. గులాబీలు, జాజి పువ్వులను ఎడాది పొడవునా సాగు చేస్తూ ఉంటారు ఇక్కడ. ఈ ఊరిలోనే హోల్సేల్ ఫ్లవర్ మార్కెట్ కూడా ఉండడంతో ఇక్కడ నుంచి తాజా తాజా పువ్వులు ఆ చుట్టుపక్కల ఉన్న పాలకొల్లు, నరసాపురం ,రాజమహేంద్రవరం, నిడదవోలు, తాడేపల్లిగూడెం, ఏలూరు, విజయవాడ ప్రాంతాలకు పెద్ద ఎత్తున తరలి వెళ్తుంటాయి. కాకరపర్రు గ్రామానికి ఇంకొక ప్రత్యేకత కూడా తోడైంది .అదేమిటంటే ఇక్కడ పండిన అందమైన పూలను అంతకంటే అందంగా అలంకరించే విద్య ఇక్కడి కుర్రాళ్ళు సొంతం చేసుకున్నారు. 

ఎన్నో ప్రసిద్ధ దేవాలయాలకు పేరుందిన కాకరపర్రు గ్రామంలో గ్రామ ఉత్సవాలు పండుగలు అప్పుడు ఊరేగింపులు చాలా ఘనంగా జరుగుతాయి ఆ సమయంలో దేవుడి బండి లేదా రకాలను అందంగా అలంకరించడంతో ఈ ఊరి కుర్రాళ్ళ సృజనాత్మకత పదేళ్ల క్రితం బయటకు వచ్చింది మొదట్లో స్థానికంగా దొరికే గులాబీలు బంతులతో వీళ్ళు ఊరేగింపు రత్తాలను అందంగా అలంకరించేవారు వీటిని చూసిన చుట్టుపక్కల గ్రామాల వాళ్లు తమ ఊరి ఆలయాల అలంకరణ పూలరతాల తయారీ బాధ్యత కూడా వీరికే ఇవ్వడంతో వారు దీనిని ఒక వృత్తిగా మార్చుకున్నారు ఈ ఊరు యువకులు 10 నుంచి 25 అడుగుల ఎత్తు వరకు ఉండే దుర్గా అమ్మవారు శివుడు గణపతి నరసింహ స్వామి ప్రతిమలనే కాకుండా హంసలు ఏనుగులు వంటి వాటిని కూడా పోటాపోటీగా రంగుల పూలతో తీర్చిదిద్దుతూ ఉంటారు వీరి సృజనాత్మకత గురించి క్రమంగా అందరికీ తెలియడంతో హైదరాబాద్ సహా తెలుగు రాష్ట్రాలలో అనేక ప్రాంతాల నుంచి తిరిగి ఆర్డర్లు వెల్లువెత్తుతున్నాయి ఒక్కొక్క రథం తయారీకి టన్ను వరకు పూలు పడితే భారీ రకాలు తీర్చిదిద్దడానికి ఐదు రోజుల వరకు సమయం పడుతుందట పూలు వాడిపోకుండా అలంకరణలో ఎక్కడ రాజీ పడకుండా వీరు చేసే ఒక్కోరతానికి ఐదు లక్షల రూపాయల వరకు ఖర్చవుతుందట ఈ ఊరు నుంచి 400 మంది కుర్రాళ్ళు దీనినే ప్రధాన వ్యక్తిగా చేసుకున్నారు.

టగరిన కలగ అంటే..

 కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని ధార్వాడ్ లో దసరా సంబరాలలో భక్తితో పాటు పౌరుషం కూడా మిళితమై ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలో నవరాత్రుల సమయంలో" టగరిన కలగ " పేరుతో పొట్టేళ్ల పోటీ నిర్వహిస్తుంటారు. తెలుగు రాష్ట్రాలలో కోడిపందాల లాగా దసరాకి ఇక్కడ పొట్టేళ్ల పోటీలు నిర్వహించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది .ముఖ్యంగా సోమవంశ సహస్రార్జున క్షత్రియ సమాజానికి చెందినవారు పురాతన కాలం నుంచి ఈ సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తున్నారు .ఇలా చేస్తే అమ్మవారు ప్రసన్నం అవుతారని ఇక్కడి స్థానికుల నమ్మకం. ఈ వేడుకలలో భాగంగా ఆదివారం రెండు పొట్టేళ్ల మధ్యన భీకరంగా పోరు జరిగింది. 

శబరిమల ప్రధాన అర్చకుడు.. అరీక్కర సుబ్రమణ్యన్

 కేరళలోని శబరిమల అయ్యప్ప స్వామి దేవాలయానికి నూతన ప్రధాన అర్చకుడిగా / మేల్ శాంతి గా  అరీక్కర సుబ్రహ్మణ్యన్ శంకరన్ నంబూద్రి ఎంపికయ్యారు. వార్షిక మండల మకర విలక్కు తీర్థ యాత్ర సీజన్ కు కొన్ని వారాల ముందే ఆదివారం నిర్వహించిన లక్కీ డ్రా / కులుక్కల్ ద్వారా ట్రావెన్ కోర్ బోర్డు ఈ ఎంపికను ఖరారు చేసింది. ఈ లక్కీ డ్రా లో మొత్తం ఏడుగురు పాల్గొన్నారు. దీనితో పాటు శబరిమల దేవాలయానికి దాదాపు 100 మీటర్ల దూరంలో గల మాలికాపురం దేవి ఆలయానికి ఏ. దామోదరన్ నంబూద్రి నూతన ప్రధాన అర్చకుడిగా ఎంపికయ్యారు. మండల మకర విలక్కు సీజన్ ప్రారంభానికి ఒక్కరోజు ముందు అంటే నవంబర్ 16 నుంచి వీరిద్దరూ బాధ్యతలు చేపట్టి సంవత్సరం పాటు ఆయా స్థానాలలో కొనసాగుతారు. 

కత్తులు పట్టే పడతులు..

 ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని డాక్టర్ బి.ఆర్ అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లా అమలాపురం లో ప్రతి సంవత్సరం దసరా పండుగ రోజున ప్రాచీన యుద్ధ విద్యల / చెడీ తాలింఖానా ప్రదర్శన భారీ ఎత్తున జరుగుతుంది. ఈ ప్రదర్శనలో కత్తి ,కర్ర సాములు , బళ్లాలతో  విన్యాసాలు, పొట్టపై వస్తువులు పెట్టి పగలగొట్టడం తదితర విద్యలు ఉంటాయి. ముందస్తు సన్నాహాలలో భాగంగా ఆదివారం స్థానిక వెంకటేశ్వర స్వామి దేవస్థానం ఆలయ ప్రాంగణంలో పలువురు ఈ విద్యలను ప్రదర్శించారు. యువతులు కత్తి స్వామి విన్యాసాలు చేశారు. 

అమ్మవారికి అందరూ సమానమే..

 విజయదశమి వచ్చిందంటే చాలు బెంగాల్ అంతటా సందడే సందడి. దుర్గాపూజ కోసం శిల్పులు అమ్మవారి విగ్రహాలను ఎంతో భక్తి శ్రద్ధలతో తీర్చిదిద్దుతారు. అయితే ఈ దివ్యమూర్తి ప్రతిమ తయారీ వెనుక విచిత్రమైన ఆసక్తికరమైన ఆచారం ఉన్నది. అదే" పుణ్యమట్టి ".విగ్రహ తయారి కోసం పవిత్ర గంగానది ఒడ్డు నుంచి మట్టి తెస్తారు. దానితో పాటు పశువుల పేడ ,గోమూత్రం కలుపుతారు. కానీ వీటన్నింటి కంటే ముఖ్యమైనది వేశ్య వాటికలో నివసించే మహిళల ఇంటి ముందు నుంచి సేకరించే పిడికెడు మట్టి .ఆ ఇంటి గడప దాటే వారు తమ అహంకారాన్ని వదిలి రావాల్సిందేనని నమ్ముతారు ఇక్కడ. మరోవైపు సమాజం దూరంగా పెట్టే వారిని కూడా పండుగలో భాగం చేయడమే ఈ సంప్రదాయం వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యం. అమ్మవారికి అందరూ సమానమే అని ఏ ఒక్కరిని వెలివేయకూడదు అనే గొప్ప పాఠాన్ని ఈ చిన్న ఆచారం చాటిచెప్పుతుంది. 

అన్నమాచార్య భావనా వాహిని మాదాపూర్

 భారతీయ సంస్కృతి సంప్రదాయాలకు అన్నమాచార్య భావనా వాహిని పెద్ద పీట వేస్తుందని మాజీ ఉపరాష్ట్రపతి వెంకయ్య నాయుడు అన్నారు. దేవి నవరాత్రి ఉత్సవాలను పురస్కరించుకొని హైదరాబాద్లోని మాదాపూర్ లో గల అన్నమాచార్య భావనా వాహిని ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తున్న "నాద బ్రహ్మోత్సవాలు " వైభవంగా కొనసాగుతున్నాయి.

 ఇందులో భాగంగా ఆదివారం నాడు వైద్య రంగంలో విశేష సేవలు అందిస్తున్న ఏ ఐ జీ ఆసుపత్రుల చైర్మన్ డాక్టర్ నాగేశ్వరరెడ్డికి "నవ వైష్ణవ నర"  బిరుదు .. సిద్ధ చక్ర  రీసెర్చ్ సెంటర్ వైద్యురాలు డాక్టర్ సత్య సింధుజకు " ధైర్య "  పురస్కారాన్ని వెంకయ్య నాయుడు గారి ఆధ్వర్యంలో అందజేశారు. ఈ సందర్భంగా వెంకయ్య నాయుడు గారు మాట్లాడుతూ అన్నమయ్య సంకీర్తనల గొప్పతనాన్ని ప్రపంచానికి చాటి చెప్పడంలో అన్నమాచార్య భావనా వాహిని వ్యవస్థాపకురాలు డాక్టర్ శోభారాజు గారు చేస్తున్న కృషి ఎంతో ప్రశంసనీయమన్నారు .ఈ కార్యక్రమంలో డాక్టర్ శోభారాజు ,సంస్థ మేనేజింగ్ ట్రస్టీ నందకుమార్ తదితరులు పాల్గొన్నారు. 

విజయవాడ కనకదుర్గమ్మ కు స్వర్ణకమలాలు

 ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విజయవాడలో నెలకొన్న ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువైన కనకదుర్గమ్మకు మార్గదర్శి చిట్ఫండ్ సంస్థ రెండు స్వర్ణకమలాలను కానుకగా సమర్పించింది. దసరా శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలలో భాగంగా విశేష పర్వదినమైన దుర్గాష్టమి రోజున మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ శైలజా కిరణ్ గారు బంగారు కమలాలను అమ్మవారికి సమర్పించారు. వాటిని 280 గ్రాముల బంగారంతో తయారు చేశారు. రామోజీ ఫిలిం సిటీ ఎండి విజయేశ్వరి తో కలిసి ఆదివారం వేకువ జామున అమ్మవారిని దర్శించుకున్న శైలజా కిరణ్ గారు మొక్కులు చెల్లించారు. స్వర్ణకమలాలను అర్చకులు జగన్మాత పాదాల చెంత ఉంచి పూజలు చేశారు .అనంతరం వేద పండితులు ఆశీర్వచనం అందజేశారు . అమ్మ వారి కృపతో దసరా రోజులలో రెండు స్వర్ణ కమలాలు కానుకగా సమర్పించి మొక్కులు చెల్లించాము. ఈ భాగ్యం లభించినందుకు జగన్మాతకు ఎల్లప్పుడూ కృతజ్ఞులుగా ఉంటామని శైలజా కిరణ్ గారు తెలిపారు. 

లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి కి చక్ర తీర్థం..

 మాచారెడ్డి మండలంలోని చుక్కాపూర్ లోని లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం వద్ద విజయ దశమి ఉత్సవాలను ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ఇక్కడ దసరా మరుసటి రోజు చక్ర తీర్థం నిర్వహించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. ఆ రోజు సాయంత్రం అటవీ ప్రాంతంలోని శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం నుంచి స్వామి వారి ఉత్సవ విగ్రహాలను రథంలో ఊరేగిస్తూ భజన చేస్తూ దాదాపు రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న చుక్కాపూర్ గ్రామంలోని ఆలయానికి చేరుకుంటారు. కామారెడ్డి సిరిసిల్ల రోడ్ నుంచి గ్రామంలోని ఆలయం వరకు కనుల పండుగ గా కోలాటం , భజన కార్యక్రమాలు సాగుతాయి. కోరిన కోరికలు తీరిన భక్తులు ఈ రోజు న చక్కెర ప్రసాదాన్ని పంపిణీ చేస్తారు. గ్రామస్తులతో పాటు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల వారూ ఈ చక్ర తీర్థం లో పాల్గొంటారు. 

జమ్మి కొట్టేది గ్రామ పెద్ద కాపే..

నసురుల్లాబాద్ గ్రామంలో దసరా పండుగ సందర్భంగా గ్రామ పెద్ద కాపే జమ్మి కొట్టడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.గ్రామంలోని పెద్ద మనుషులు , గ్రామ కమిటీ సభ్యులు అందరూ కలిసి గ్రామ పెద్ద కాపు ఇంటికి బాజా భజంత్రీలతో వెళ్లి వేడుకకు ఆహ్వానిస్తారు.డప్పుల చప్పుళ్లతో పాత కశీరు వద్దకు సొరకాయను ఒక్క వేటుతో నరికిన తర్వాత చెరువు కట్ట వద్దకు చేరుకుని జమ్మి కొట్టే కార్యక్రమం నిర్వహిస్తారు. ముందుగా పెద్ద కాపు కర్రలతో జమ్మి కొట్టి తెంపుతారు. ఆ తర్వాత గ్రామ ప్రజలు జమ్మి తెంపి పంచుకుంటారు. 

గుర్రంపై వచ్చి.. రావణ దహనం చేసి..

మద్నూర్ మండల కేంద్రంలో దసరా పండుగ ప్రత్యేకంగా జరుపుకుంటారు. ఆర్య సమాజ్ ఆధ్వర్యంలో యజ్ఞం నిర్వహిస్తారు.అనంతరం సర్పంచ్ గుర్రంపై వచ్చి రావణ దహనం కార్యక్రమంలో పాల్గొంటారు..

బురుజు మీద మువ్వన్నెల జెండా..

దోమకొండ మండల కేంద్రంలోని బురుజుపై దసరా పండుగ రోజున విజయానికి సంకేతంగా జాతీయ జెండాను ఆవిష్కరించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.గతంలో దోమకొండ సంస్థానాధీశుల కాలంలో ఊరికి నడి బొడ్డున బురుజును నిర్మించారు.దొంగలు,ఇతరుల నుంచి గ్రామాన్ని కాపాడడం నిమిత్తం నిరంతర కాపలా కోసం అందులో రక్షక భటులను ఉంచేవారు. అదే విధంగా ప్రతి దసరా రోజున దానిపై కాషాయ జెండాను ఎగురవేసేవారు.దేశానికి స్వతంత్రం వచ్చినా తెలంగాణ నిజాం పాలనలో ఉండడంతో ఈ ప్రాంతంలో ఉద్యమాలు జరిగాయి.1948 లో గ్రామానికి చెందిన పలువురు యువకులు దసరా పండుగ రోజున పెద్ద కర్రను తయారు చేసి దానికి జాతీయ జెండాను కట్టి బురుజు మీద ఎగుర వేసారు.అనంతరం నిజాం తన సంస్థానాన్ని భారత్ లో విలీనం చేశారు.1948 నుండి ప్రతి ఏటా దసరా పండుగ రోజున బురుజు మీద మువ్వన్నెల జెండాను ఎగుర వేస్తున్నారు.

ఆత్మకూరులో జడకొప్పు..

నాగిరెడ్డి పేట మండలం లోని పలు గ్రామాల్లో దసరాను ప్రత్యేకంగా జరుపుకుంటారు. నాగిరెడ్డి పేట, చీనూర్,వాడి గ్రామాల్లో జమ్మి చెట్టుకు పూజ చేసి ఆయుధ పూజ నిర్వహించి గ్రామస్తులందరి సమక్షంలో పెద్ద కత్తితో గుమ్మడి కాయ ను నరుకుతారు.జంతువుకు బదులుగా గుమ్మడి కాయ ను బలి ఇస్తారు. ఆత్మకూరు లో కోలలు ఆడుతూ జడకొప్పు వేయడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. దీన్ని చూడడానికి గ్రామస్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలి వస్తారు. చిన్న ఆత్మకూరు సమీపంలో గల వెంకట ఖాజా చిస్తీ దర్గా వద్ద దసరా పండుగ రోజున ఉదయం ఆయన భక్తులు జమ్మి చెట్టుకు పూజలు చేస్తారు. 

జుక్కల్ లో విభిన్నంగా..

మూడు రాష్ట్రాల కూడలి ప్రాంతమైన జుక్కల్ నియోజకవర్గంలో పండుగలను ప్రత్యేకంగా జరుపుకుంటారు.ఇక్కడ మూడు రాష్ట్రాల సంస్కృతి కనిపిస్తుంది.తెలంగాణ,మహారాష్ట్ర,కర్ణాటక రాష్ట్రాల సరిహద్దుల్లో ఉన్న బిచ్కుంద ,జుక్కల్,మద్నూర్ మండలాల్లో మూడు భాషలు మాట్లాడుతారు. ఇక్కడ దసరా పండుగ ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది. ఈ ప్రాంతంలో గ్రామానికో ప్రత్యేక ఆచారం , కుటుంబానికో సంప్రదాయం అన్నట్లుగా ఉంటుంది. చాలా కుటుంబాలు దసరాకు ఒకరోజు ముందు కుటుంబంలో చనిపోయిన పెద్దలను స్మరించుకుంటూ వారి పేరుతో మేకను బలి ఇచ్చి మాంసాహార వంటకాలను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఇంటి పెద్ద కొడుకు లేదా చిన్న కొడుకు మాత్రమే మేకను వధించడం ఆచారంగా వస్తోంది. దసరా పండుగ రోజున గ్రామాల్లో పాత పటేల్,పట్వారీలు , గ్రామ పెద్దల ఇంటి నుంచి బాజా భజంత్రీలతో,వాయిద్యాలతో సందడి చేస్తూ గ్రామ చావిడి వద్దకు చేరుకుని అందరూ కలిసి మందిరాలకు వెళ్లి ప్రత్యేక పూజలు చేసి వస్తారు.రైతులు దసరా పండుగ జమ్మి పూజలో వ్యవసాయ పరికరాలకూ పూజలు చేస్తారు.

వారం వర్జ్యం 18-10-2026

 ఆది వారం.. శ్రీ పరాభవ నామ సంవత్సరం.. దక్షిణాయణం, శరదృతువు, అశ్వయుజ మాసం, శుక్ల పక్షం. 

అష్టమి..పూర్తి..

పూర్వాషాఢ.. ఉ.11-07 తదుపరి ఉత్తరాషాఢ,

వర్జ్యం.. రా.7-55 నుంచి 9-41 వరకు,

దుర్ముహూర్తం.. సా.4-00 నుంచి 4-47 వరకు,

అమృత ఘడియలు.. ఉ 7-34 వరకు,

రాహు కాలం.. సా.4-30 నుంచి 6-00 వరకు,

సూర్యోదయం.. ఉ 5-56, సూర్యాస్తమయం .. సా 5-34,

తులా సంక్రమణం.. ఉ.9-47.

రామ్ నామి అంటే..

ఒళ్లంతా రామనామం..

 రామ్ నామి అనేది ఛత్తీస్ ఘడ్ లోని హిందూ భక్తి తెగ ప్రజలకు ఉన్న పేరు. ఈ తెగకు చెందిన ప్రజలు శరీరమంతా " రామ్ " అనే నామాన్ని పచ్చబొట్టుగా వేయించుకుంటారు. దసరా సందర్భంగా కోల్కతా తదితర ప్రాంతాల్లో దుర్గా మండపాల వద్ద పూజల్లో పాల్గొంటారు. 

నిలువు కాళ్ల నవరాత్రి అంటే..

 మహారాష్ట్రలో నిలువు కాళ్ల నవరాత్రి.. 9 రోజుల పాటు నేలపై కూర్చోవద్దు.. పడుకోవద్దు.. 

మహారాష్ట్ర లోని సతారా జిల్లా వాయీ తాలూకాలో గల పాండే గ్రామములో జరిగే నవరాత్రి ఉత్సవాలకు ఒక ప్రత్యేకత ఉంది .జీవనోపాధి కోసం గ్రామానికి దూరంగా వెళ్ళిన వారు సైతం ఈ పండుగకు ఊరికి తరలి వస్తారు. ఉత్సవాలు జరిగే 9 రోజులు గ్రామస్తులు " నిలువు కాళ్ల నవరాత్రి" ( ఉభ్యాచ నవరాత్ర ) ఆచారాన్ని పాటిస్తారు.గత 350 సంవత్సరాల నుంచి అనుసరిస్తున్న ఈ వ్రతంలో 18 నుంచి 65 ఏళ్ల మధ్య వయసు గల సుమారు వంద మంది పురుషులు పాల్గొంటారు. వీరిని " నవరత్కారిస్" అంటారు.

స్థానికంగా ఉన్న శ్రీ కాల భైరవనాథుడి ఆలయంలో ఆచరించే ఈ వ్రతంలో భక్తులు వరుసగా తొమ్మిది రోజుల పాటు రాత్రీ పగలు నిలబడే ఉంటారు. నేల మీద కూర్చోరు,పడుకోరు.అలసటగా అనిపిస్తే ఊయలలాగా వేలాడ దీసిన బల్లల మీద నడుం వాల్చి ఒక కాలును మాత్రం నేలపైనే ఉంచుతారు. ప్రతి కుటుంబం నుంచి కనీసం ఒక సభ్యుడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు. 3 ,5 ,7, 10 ఏళ్ళు.. వీలైతే అంతకంటే ఎక్కువగా ఇందులో పాల్గొంటామని గ్రామ దేవతను మొక్కుకుంటారు .కనీసం ఒక కాలైనా నేలపైనే ఉండాలి. బ్యాలెన్స్ కోసం కర్రలను దగ్గరగా పెట్టుకుంటారు. పాలు, పండ్ల వంటి సాత్విక ఆహారంతో ప్రత్యేక ఉపవాసం పాటిస్తారు. కాల కృత్యాల కోసం తెల్లవారుజామున ఇళ్లకు వెళ్లి తిరిగి వస్తారు అని ఆలయ కమిటీ చైర్మన్ హేమంత్ యాదవ్ వివరించారు. గ్రామంలోని హిందువులతో పాటు ముస్లింలు కూడా ఈ వ్రతంలో పాల్గొనడం మరొక విశేషం. 

దసరాకు 30 అడుగుల బొద్దింక దహనం..

 రావణుడు ,కుంభకర్ణుడు, మేఘనాథుడు దిష్టిబొమ్మలతో సహా అగ్నికి ఆహుతి.. ఢిల్లీ  రాంలీల ఉత్సవంలో ప్రత్యేక ఆకర్షణ.. స్వచ్ఛభారత్ సందేశమే లక్ష్యం అంటున్న నిర్వాహకులు ..

ఢిల్లీలోని రామ్ లీలా ఉత్సవంలో భాగంగా ఈ ఏడాది నిర్వహించే దసరా వేడుకలలో ఒక ప్రత్యేక ఆకర్షణ చోటు చేసుకోనున్నది. రావణుడు, కుంభకర్ణుడు, మేఘనాథుడు దిష్టిబొమ్మలతో పాటు 30 అడుగుల ఎత్తైన భారీ బొద్దింక దిష్టిబొమ్మను కూడా దహనం చేయనున్నారు. బొద్దింకలను అపరిశుభ్రతకు చిహ్నంగా భావించి ప్రజలకు పరిశుభ్రత పై అవగాహన కల్పించేందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు శ్రీ కేశవ రామ్ లీలా కమిటీ నిర్వాహకులు శుక్రవారం తెలిపారు . ఢిల్లీలోని పీతాం పురలో ఏటా రామ్ లీలా ఉత్సవాల నిర్వహించే శ్రీ కేశవ రామ్ లీలా కమిటీ ఈ కార్యక్రమాన్ని చేపడుతోంది. స్వచ్ఛభారత్ ,స్వచ్ఛ ఢిల్లీ కార్యక్రమాలకు మద్దతుగా ఈ ప్రత్యేక దిష్టిబొమ్మలు ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు కమిటీ వెల్లడించింది. చెడుపై మంచిని సాధించే విజయానికి ప్రతీకగా ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నామని తెలిపారు. రావణుడి సైన్యంలోని అసురుల సరసన బొద్దింకను కూడా చేర్చి దహనం చేయనున్నట్లు పేర్కొన్నారు. 

వారం వర్జ్యం 17-10-2026

 సప్తమి.. 

శని వారం,సూర్యోదయం 6.13, సూర్యాస్తమయం 5.49, శ్రీ పరాభవ నామ సంవత్సరం, దక్షిణాయణం, శరదృతువు, అశ్వయుజ మాసం, శుక్ల పక్షం,సప్తమి.. రా. తె .5.28,తదుపరి అష్టమి,మూల ఉ.8.33,వర్జ్యం.. ఉ.6.47 నుంచి 8.33 వరకు, రా.7.10 ల 8.46 కు , రాహు కాలం.. ఉ.9.00 ల 10.30 కు, యమగండకాలం ప.1.30 ల 3.00 కు .దుర్ముహూర్తం. ఉ.5.57 ల 7.30 కు

శాంతి నగర్ అంబా బాయి అమ్మ వారు.

 పాతికేళ్లుగా ఒకే ఉత్సవ మూర్తికి పూజలు.. 

రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా శాంతినగర్ లో అంబా బాయి ఉత్సవ సమితి ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తున్న 25 వ వార్షికోత్సవ వేడుకలు భక్తిశ్రద్ధలతో జరుగుతున్నాయి. గత 25 ఏళ్లుగా ఒకే ఉత్సవమూర్తికి పూజలు నిర్వహిస్తూ  వస్తూ ఉండడం ఈ ఉత్సవాల ప్రత్యేకత గా నిలుస్తోంది. అమ్మ వారు ఎంతో మహిమాన్విత శక్తి కలిగిన తల్లిగా తమను కాపాడుతున్నారని శాంతి నగర్ వాసులు గాఢంగా  విశ్వసిస్తున్నారు. వార్షికోత్సవాల లో భాగంగా బుధవారం  ఐదవ రోజు అమ్మవారు గాయత్రీ దేవి అలంకరణలో భక్తులకు దర్శనం ఇచ్చారు. ఆభరణాలతో పూలతో సర్వాంగ సుందరంగా అలంకరించిన అమ్మవారిని దర్శించుకొనుట కోసం భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలి వ స్తున్నారు. ప్రత్యేక పూజలు, ప్రార్థనలతో పరిసర ప్రాంతము ఆధ్యాత్మికత శోభ సంతరించుకున్నది. పాతికేళ్లుగా ఈ ఉత్సవాలలో భక్తులు పాల్గొంటూ తమ మొక్కులు చెల్లించుకుంటున్నారు.

వారం వర్జ్యం, 16-10-2026

 షష్టి

శుక్రవారం,సూర్యోదయం ..6.13,సూర్యాస్తమయం..5.50, శ్రీ పరాభవ నామ సంవత్సరం, దక్షిణాయణం,శరదృతువు, అశ్వయుజ మాసం, శుక్ల పక్షం,షష్టి రా.3.20,తదుపరి సప్తమి, మూల పూర్తి,వర్జ్యం.. ప.2.48 ల 4.34 కు, రాహు కాలం.. ఉ.10.30 ల 12.00 కు , యమగండకాలం.. ప.3.00 ల 4.30 కు ,దుర్ముహూర్తం.. ఉ.8.17 ల 9.03 కు మ.12.10 ల 12.56 కు.